Czynniki- regulacje i uzasadnienie dla przeglądów i szkoleń

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr. 517/2014 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych

Cel i zakres działania rozporządzenia

ozporządzanie ma na celu ograniczenie emisji F-gazów poprzez regulacje dotyczące zasad napełniania, używania, odzysku oraz ich utylizacji. Ponadto dotyczy warunków wprowadzania do obrotu tych gazów oraz urządzeń je zawierających a także ustanawiania ilościowych kontyngentów HFC wprowadzanych do obrotu.

Rozporządzenie zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2015. Pełen tekst rozporządzenia można znaleźć pod adresem: http://www.ichp.pl/attach.php?id=2470

Wprowadza się pojęcie ekwiwalentu wyrażonego w tonach CO2 dla HFC, PFC, SF6. Te ekwiwalenty zawarte są w załącznikach do rozporządzenia. Ustanawia się również obowiązujący harmonogram zmniejszania wprowadzanych substancji F-gazowych przyjmując rok 2015 jako 100% i zmniejszając ich udział malejąco co dwa – trzy lata aż do osiągnięcia w 2030 roku 21% stanu początkowego. Unia Europejska będzie prowadzić elektroniczny rejestr kontynentów.

Zakres działania rozszerzono w stosunku do poprzednich rozporządzeń o urządzenia chłodnicze samochodów ciężarowych chłodni , naczep i przyczep chłodniczych. Kontrole szczelności, montaż oraz serwis musi prowadzić certyfikowany personel.

Granice przedziałów częstotliwości przeglądów obowiązujących dotychczas (3, 30, 300 kg) zamieniono na ekwiwalent CO2: 5, 50, 500 ton. Po uwzględnieniu GWP poszczególnych czynników wyrażaną w tonach CO2 przedstawiono w tablicy wielkości napełnienia, dla których należy przeprowadzać kontrole szczelności co 12, 6, 3 miesiące.

Wielkości graniczne napełnienia instalacji wpływające na częstotliwość kontroli szczelności

LP.Czynnik chłodniczyGWPKontrola szczelności co miesięcy:
12*6*3*
5 ton50 ton500 ton
1.R23148000,3383,37833,784
2.R326757,40774,074740,741
3.R12535001,42914,286142,857
4.R134A14303,49734,965349,650
5.R236fa98100,5105,09750,968
6.R245fa10304,85448,544485,437
7.R404A39221,27512,749127,486
8.R407A21072,37323,730237,304
9.R407C17742,81828,185281,849
10.R407D16273,07330,731307,314
11.R407F18252,74027,397273,973
12.R410A20882,39523,946239,464
13.R417A23462,13121,313213,129
14.R422A31531,58615,858158,579
15.R422D27291,83218,322183,217
16.R423A22802,19321,930219,298
17.R424A24402,04920,492204,918
18.R426A15083,31633,156331,565
19.R427A21382,33923,386233,863
20.R428A36071,38613,862138,619
21.R434A32451,54115,408154,083
22.R437A18052,77027,701277,008
23.R438A22652,20822,075220,751
24.R442A18882,64826,483264,831
25.R449A13973,57935,791357,910
26.R50739851,25512,547125,471

* w przypadku zainstalowania stacjonarnych wykrywaczy nieszczelności czas pomiędzy przeglądami wydłuża się przeglądów wydłuża się dwukrotnie

Obowiązki operatora urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła

Operatorem rozumie się osobę fizyczną bądź prawną sprawującą faktyczną kontrolę nad technicznym działaniem produktów i urządzeń zawierających F-gazy, czyli właścicieli instalacji chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła.

Do jego obowiązków należy zapobieganie wyciekom czynnika chłodniczego. Zatem po stwierdzeniu nieszczelności należy obowiązkowo usunąć wadę bez żadnej bez zasadnej zwłoki. Ponadto na nim spoczywa obowiązek dokonywania przeglądów szczelności w ustawowych okresach. Montaż instalacji, naprawy oraz przeglądy musi wykonywać certyfikowana firma zatrudniająca certyfikowany personel. Czynnikiem ułatwiającym kontrole wywiązywania się operatorów będzie ogólnopolski rejestr instalacji.

Operator ma obowiązek prowadzić karty urządzeń, do której wpisu może dokonywać tylko certyfikowany personel.

Dokumentacje dotyczącą instalowania, napraw oraz kontroli szczelności operator zobowiązany jest przechowywać przez 5 lat, jeżeli te dane nie są przechowywane w centralnej bazie prowadzonej przez państwo członkowskie.

Operator jest również zobowiązany określić ilość F-gazów w zainstalowanych urządzeniach wyrażonych w ekwiwalencie ton CO2 z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku w porozumieniu z certyfikowaną firmą montażowo serwisową.

Operator ma obowiązek instalowania stacjonarnych wykrywaczy nieszczelności w przypadku instalacji o napełnieniu powyżej 500 ton CO2 oraz przeprowadzania kontroli tego systemu wykrywania wycieków raz na 12 miesięcy . Ponadto ma obowiązek zapewnić odzysk F-gazów z posiadanych instalacji i urządzeń.

Obowiązki firm montażowo serwisowych

Firma zobowiązana jest do zatrudniania pracowników posiadających certyfikat F-gazowy. Do czasu ustanowienia w Polsce systemu certyfikacji w tym zakresie jako certyfikat przez organy kontroli uznawane są dotychczasowe certyfikaty. Instalatorzy pomp ciepła powinni wykazywać się dodatkowo certyfikatem kwalifikacji w zakresie OZE wydawanym przez UDT. Wymóg posiadania certyfikatów dotyczy montażu i serwisowania urządzeń chłodniczych stacjonarnych oraz mobilnych (chłodnie samochodowe). W ramach certyfikacji personalnej przewidziane są cztery kategorie uprawnień. Kategoria czwarta pozwala tylko na kontrole szczelności, natomiast kategoria pierwsza jest kategorią bez ograniczeń, czyli upoważnia do montaży, serwisowania , napraw i odzysku czynnika. Firmy aby wykonywać prace z zakresu chłodnictwa, klimatyzacji oraz pomp ciepła powinny posiadać dodatkowe wymagane prawem UE certyfikaty firmowe.

Kopie dokumentacji dotyczącej instalowania, napraw oraz kontroli szczelności firma serwisowo montażowa zobowiązana jest przechowywać podobnie jako operator, tj. 5 lat, jeżeli te dane nie są przechowywane w centralnej bazie prowadzonej przez państwo członkowskie.

Bolesław Gaziński

Marek Gaziński